
Remzi Mızrah
4 Nisan 2008
şanlıurfa’da 1968’de hizmete girmiş, bilgi hizmetinin odak noktası olan bir kütüphanemiz var: ıl Halk Kütüphanesi. Zor şartlarla da olsa hizmet vermeye çalışan bir bilgi merkezi. 34 bine yakın kolleksiyona sahip. Sağlama, sınıflama, ödünç kitap ve müracaat hizmeti veren birimleri var. Birde ilköğretim birinci kademe öğrencilerinin yararlandığı bir çocuk bölümü mevcut. Türkiye genelinde olduğu gibi bizim kütüphanenin de en önemli sorunlarından biri eğitimsiz, kütüphane kullanma bilgisine sahip olmayan bir kullanıcı profilinin olması. Teknik anlamda kullanıcı tiplerini şöyle sınıflıyoruz, Ne istediğini bilerek kütüphaneye gelen, kendine güvenen kullanıcı. Ne aradığını tam olarak bilemeyen yardım isteyen kullanıcı. Ne aradığını bilmeyen çekingen kullanıcı. Çalışanlardan çok şey kullanıcı tipi. Birde kütüphaneden veya çalışanlardan pek bir şey beklemeyen, çok bilirim edasında olan kullanıcı tipi. Tabiî ki bizim kullanıcılarımızda bize özgü. Tanımlanan kullanıcı kategorilerinin hiç birine girmeyen çok çok değişik bir kullanıcı ara yüzüne sahibiz. Patenti bize ait ama yer yer Türkiye’nin birçok kütüphanesinde görünen, nevi şahsımıza münhasır kütüphane kullanıcısı tiplerimizi şöyle sıralayabiliriz; Kütüphaneye sadece erkek veya kız arkadaşıyla buluşmak için gelen, eline birer kitap alıp kitap okuyor görüntüsünde hasret gideren ve bu arada çenesi durmadan çalışan Shakespare Love kullanıcı tipi. Hiçbir şekilde kütüphaneden ve çalışanlardan memnun olmayan, sadece şikâyet eden sorunlu kullanıcı tipi. Kütüphanede fotokopi hizmeti verilmesine rağmen, kendisine gerekli olan kısımları kaşla göz arasında yırtan ve kitapların, ansiklopedilerin mahvolmasına sebep olan Vandal tipler. Gruplar halinde kütüphaneye gelip salona girdikten dağılıp oturan ve amacı ders çalışmak olmayıp başka şeylerle örneğin geleni gideni seyretmeyle meşgul, Zaman düşmanı kullanıcılar. Aşkını sevdasını kavgasını tuvalet duvarlarından sonra kitabın bölüm başlarına, sayfa boşluklarına yazan eskiz uzmanı! kullanıcılar. Kaynakları kullanma bilgisi olmayan, ansiklopediyi eline verdiğiniz halde konusunu bulamayan sayfa sayısını hatta paragrafını bile bulmanızı isteyen bedavacı kullanıcılar. Kütüphanede sessiz ve bireysel çalışma yapıldığı halde grup halinde çalışmada ısrar eden ve kütüphanenin sessiz ortamını bozan ve hep müdahale etmeniz gereken, gürültücü kullanıcılar. Defalarca uyarmamıza, bir görgü kuralı olarak hatırlatmamıza rağmen dinlemeyen ağzında sakızla kütüphaneye gelen ve gerektiğinde sizi şikâyet edecek kadar vatandaşlık bilincine sahip geviş getiren tipler. Birde tüm bunların arasında gerçek anlamda kütüphaneden faydalanmak isteyen, anlayışlı kitaplara zarar vermeyen, yaptığımız uyarı ve yönlendirmelere uyan sağlıklı ve bilinçli kullanıcılarımız.