Bazı plakalara kesilen cezalar iptal edildi. Bu karar APP plaka affı değil. Şoförler odasının verdiği kalın rakam ve harfli plakalara kesilen 4 bin liralık cezalar iptal edilecek. Yasa dışı basılan sahte plakalara ise af yok, bu plakaların 1 Nisan’a kadar değiştirilmesi gerekiyor. Şoförler odası ek ücretle kalın harfli plaka basınca İçişleri Bakanlığı çözümü ceza iptalinde buldu. Odaların bu plakaları ücretsiz değiştirmesi de tartışılıyor.
26 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni trafik yası düzenlemesi sonrasında, araçlarda sahte plakalar için ağır para cezası uygulandı. İlk cezada 140 bin lira, kinci defa yakalanılma durumunda 280 bin lira ceza kesiliyor. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanunu’nun 204’üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılacak. 204’üncü madde “Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” olarak yer alıyor.
Yaptırımların ağırlaşması üzerine, sürücüler panik içinde plakalarını kontrol etmeye başladı. Yasa, yasa dışı şekilde basılan plakaların yarattığı ciddi güvenlik riski nedeniyle yürürlüğe girdi ve trafikte birçok ebatta, gerçek veya sahte plaka bulunuyor.
BÜTÜN PLAKALARA AF MI GELDİ?
Görsel tercihle araçlara APP adı verilen plakalar takıldı ve bu plakalara yönetmeliklere aykırı olduğu için ağır para cezası kesiliyor. Sahtecilik nedeniyle ceza davası da açılacak. Bu sahte basımları yapan kişiler yasal evrak sormadan isteyene istediği plakayı verdi. Şu an internette, “damgalı, onaylı, karekodlu” olduğu belirtilerek plaka satışı sürüyor.
Plakaları basmaya tek yetkili kurum Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF). Bu kurum harici plaka basmaya yetkili kişi veya kuruluş yok ancak yıllarca internetten plaka satıldı.
Yeni cezaların yürürlüğe girmesinin ardından sürücüler plakalarının “kalın harfli, büyük puntolu, bitişik harf veya rakamlı” olup olmadığına bakmaya başladı. APP plakaların genel özellikleri bunlar. APP plakaların çoğu sürücüler tarafından yasal sorunu bilinerek araca takıldı. Bu şekilde kullananlar zaten yasa dışı işlem yaptıklarını bildikleri için hemen plakaları değiştirmeye başladı. Bu plakalardan bazılarına 140 bin lira ceza da yazıldı.,
Ancak, ikinci el araç alanlar bu durumun farkında değildi. Ayrıca, şoförler odasından alınan plakalarda kalın harf veya rakam bulunması kafaları karıştırdı. Sürücülerin ellerinde damgalı, yönetmeliğe uygun ancak kalın rakam ve harfli, APP plaka tarifine uyan plakalar var.
ODALARIN BASTIKLARI PLAKALAR KAFALARI KARIŞTIRDI
Bu plakaları kim bastı? Odaların, 250 veya 500 lira farkla kalın harf ve rakamlı plaka ürettiği belirtiliyordu. Odalardan aldıkları plakaların büyük veya kalın rakamlı olmasından dolayı endişe duyan araç sahipleri, değişim için kuyruklar oluşturdu. Bazı vatandaşlar şoför ve otomobilciler odalarından aldıkları plakaların harf ve rakamlarının büyük olduğunu, bu plakaların sahte olarak kabul edilmemesi gerektiğini söylüyordu. Sosyal medyada paylaşılan fotoğraflardan, şoför odalarının “özel kalıplı kalın plaka basımı vardır” yazısıyla araç sahiplerine ücretli ek hizmet önerdiği anlaşıldı. Birçok sürücü de estetik olarak iyi durduğunu düşünerek odalardan bu plakaları aldı.
YÖNETMELİKLERDE KALIN HARFLİ PLAKA TANIMI YOK
Yönetmeliklerde bu tür bir plaka tarif edilmiyor. Plaka işlemleri, Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri’ne göre yürütülüyor, bu düzenlemede ayrı bir plakaya izin verilmiyor. TŞOF’un bu plakaları hangi yasal düzenlemeye göre bastığı da net değil.
İçişleri Bakanlığı, durumu fark ederek, çözümü, 27 Şubat’tan sonra, resmi ancak kalın harfli plakalara verilen cezalara af getirerek buldu. Bakanlık, 1 Nisan’a kadar sürücülere bilgilendirme yapacaktı. Bu tarih sonrası TŞOF’un bastığı bu kalın rakamlı plakalara da 4 bin lira ceza yazılmaya başlanacaktı. Kararla, bu durumda düzeltildi ve artık bu plakalara ceza yazılmayacak.
HANGİ PLAKALARA CEZA KESİLMEYECEK?
İçişleri Bakanı Çiftçi’nin talimatıyla 27 Şubat’tan itibaren kesilen cezalar iptal edildi. Karara göre, TŞOF tarafından basılan ve mühürlenerek vatandaşlara verilen plakalar, kanunda belirtilen standartlar dışında dahi olsa cezai işleme konu edilmeyecek.
Ancak bu af, plaka affı değil. Af, TŞOF tarafından basılan kalın harfli plakalara kesilen 4 bin liralık cezaları kapsıyor. Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından, yani 27 Şubat 2026 tarihi itibariyle bütün plakalara kesilen cezalara af söz konusu değil. Sahte plaka veya APP plakalara af getirilmedi ve ceza yazılmasına devam edilecek. Ellerinde bu tür plaka olanların da 1 Nisan’a kadar değiştirmesi gerekiyor.
Plaka şoförler odası tarafından kusurlu verildiyse ne olacak? Bu durumda ceza yazılan vatandaşın şoförler odasına başvurması gerekebilir. Odalar, plaka bakım evraklarını saklamak zorunda ve bir çok sürücü, APP görünümlü plakasının şoförler odası tarafından verildiğini ileri sürüyor.
Bu sürücüler plakayı basan odadan belge alabilirler. Plaka işlemleri, Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri’ne göre yürütülüyor ve basım yapan yer, basım belgesini saklamak zorunda. Yönetmelikte, “Plaka basım talep belgesi veya buna ilişkin elektronik bildirim, plakayı basan kuruluş tarafından en az üç yıl süre ile muhafaza edilir. Tescil plakalarında, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluşun mührü bulunur.” deniliyor.
RESMİ PLAKALARIN TÜMÜ GEÇERLİ PANİĞE GEREK YOK
APP plaka tartışmasında dikkatten kaçan bazı noktalar var. Öncelikle, sürücüler, plakalarında karekod veya bazı işaretler yoksa sahte olduğunu düşünüyor. Trafikteki bazı araçlarda 2011 yılında verilmiş, Emniyet’e ait damgaların bulunduğu plakalar da var ve bunların tümü geçerli. Resmi plakaların tümü geçerli ve bunların değiştirilmesine gerek yok. Plakalarda karekod uygulaması 2024 yılı itibariyle yönetmelik değişikliği sonrası başladı ve eski tarihli plakalar geçerli. Yani karekod yoksa plaka sahte değil. Eski plakaların karekodlu plakalarla ile değiştirilmesine gerek de yok.
ŞOFÖRLER ODASI BELGEYİ SAKLAMAK ZORUNDA
Bir çok sürücü, APP görünümlü plakasının şoförler odası tarafından verildiğini ileri sürüyordu ve yenileme için ödeme yaptılar. Bu sürücüler plakayı basan odadan belge alabilirler, Plaka işlemleri, Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri’ne göre yürütülüyor ve basın yapan yer basım belgesini saklamak zorunda. Yönetmelikte, “Plaka basım talep belgesi veya buna ilişkin elektronik bildirim, plakayı basan kuruluş tarafından en az üç yıl süre ile muhafaza edilir. Tescil plakalarında, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluşun mührü bulunur.” deniliyor. Dolayısıyla, APP görünümlü plakayı oda bastıysa basım belgesini talep edebilirsiniz. Ayrıca bu şekilde elinizde yasal olarak aldığınız plaka varsa, polise durumu anlatabilirsiniz. Ceza yediyseniz ilgili odadan belge isteyebilirsiniz. Sorun yaşamamak için plakayı basan yerden belgeyi alarak yanınızda bulundurun.
